Zima - trudny czas dla podłóg

 

Drewno jest materiałem wytworzonym przez Naturę. Możemy poznawać jego właściwości ale na razie nie potrafimy ich zmienić. Jest jest materiałem higroskopijnym czyli pobiera i oddaje wilgoć do otoczenia. Tym procesom towarzyszą zmiany wymiarów i kształtu deszczułek. Jeżeli przez odpowiednio długi okres ( kilka tygodni lub miesięcy – zależy to od grubości materiału ) na podłogę oddziałuje powietrze o określonej wilgotności i temperaturze to jej wilgotność ustali się na poziomie tzw. równowagi higroskopijnej.


Tabela higroskopijnej równowagi drewna

Zależność wilgotności drewna od temperatury i wilgotności otoczenia

Wilgotność względna powietrza (%) Temperatura powietrza (st. C)
0 5 10 15 20 25 30 35 40 45
100
 29,0 28,7 28,5 28,4 28,3 28,2 28,1 28,0 28,0 28,0
95 24,6 24,4 24,2 24,0 23,8 23,8 23,6 23,2 23,0 22,8
90 21,0 20,8 20,6 20,4 20,2 20,0 19,7 19,4 19,1 18,9
85 19,2 18,8 18,5 18,3 18,1 17,8 17,5 17,2 16,8 16,5
80 17,5 17,2 17,0 16,7 16,3 16,0 15,7 15,3 15,01 14,7
75 15,3 15,2 15,0 14,9 14,7 14,4 14,1 13,8 13,6 13,3
70 13,6 13,4 13,2 13,1 13,0 12,8 12,6 12,4 12,1 11,8
65 12,3 12,2 12,0 11,8 11,6 11,4 11,2 11,0 10,8 10,6
60 11,3 11,0 10,8 10,6 10,5 10,4 10,3 10,1 10,0 9,7
55 10,2 10,1 10,0 9,9 9,8 9,7 9,5 9,3 9,1 8,9
50 9,6 9,4 9,2 9,1 9,0 8,8 8,6 8,4 8,2 8,0
45 8,8 8,7 8,6 8,5 8,3 8,1 7,9 7,7 7,5 7,3
40 8,2 8,1 8,0 7,8 7,6 7,4 7,2 7,0 6,8 6,6
35 7,2 7,0 6,9 6,8 6,7 6,6 6,5 6,4 6,2 6,0
30 6,3 6,2 6,1 6,0 5,9 5,8 5,7 5,6 5,4 5,2
25 5,4 5,3 5,2 5,1 5,0 4,9 4,8 4,7 4,6 4,4
20 4,7 4,6 4,5 4,4 4,3 4,2 4,1 4,0 3,9 3,7
15 3,9 3,8 3,7 3,6 3,5 3,4 3,3 3,2 3,1 3,0
10 2,7 2,7 2,7 2,7 2,6 2,6 2,6 2,5 2,5 2,5

 

W tabeli zaznaczono zakres warunków w pomieszczeniu właściwych dla użytkowania podłóg drewnianych

W pomieszczeniach mieszkalnych, w których względna wilgotność powietrza wynosi 50%, a temperatura 20 st. C, wilgotność drewna ustali się na wartości ok. 9%. W okresie zimowym gdy działa centralne ogrzewanie wilgotność powietrza spada do 25-30%. Wilgotności tej, przy temperaturze 23 st.C, odpowiada wilgotność równoważna drewna ok. 5,5%. Latem wilgotność względna w mieszkaniu może wynosić ok. 60% a nawet 80%. Przy temperaturze 20 st.C wilgotność równoważna drewna wynosi ok. 10,5 - 16%. Zatem wilgotność drewna w ciągu roku może zmieniać się od 5,5% do 10,5%, w skrajnych przypadkach do 16%.

Wraz ze zmianą  wilgotności drewna zmieniają się jego wymiary. Wartość zsychania

( i pęcznienia ) nie jest jednakowa dla wszystkich gatunków i jest zależna od przebiegu słojów.

Dla uproszczenia można przyjąć, że współczynnik zmiany szerokości deski przy zmianie jej wilgotności wynosi 0,25% ( wg. PN-EN 13226 ). Oznacza to, ze jeżeli wilgotność  deski spadnie o 1% to jej szerokość zmniejszy się o 0,25%.

Parkiety i deski podłogowe powinny mieć według norm wilgotność 7-11%. Załóżmy, że na podłodze zamontowano deski o wilgotności 9%. W okresie zimowym w mieszkaniu panowała przez dłuższy czas temperatura 20 st. C i wilgotność powietrza 30%. Z tabeli można odczytać, że drewno w deskach uzyskało wilgotność 5,9%. Zmiana wilgotności wynosi więc 3,1%. Skutkiem tego jest zeschnięcie się deski o ok. 0,77%. Dla deski o szerokości 120 mm jest to 0,92 mm, dla parkietu 70 mm – 0,54 mm. W praktyce zeschnięcie może być większe, gdyż do obliczeń przyjęto średnią dopuszczalną wartość wilgotności drewna w deskach.

Szczeliny, które powstają w sposób naturalny w prawidłowo wysuszonych materiałach podłogowych, obniżają walory estetyczne podłóg. Sposobem zapobiegania takiemu zachowaniu się podłogi jest stosowanie zimą nawilżaczy powietrza i utrzymywanie w mieszkaniu atmosfery o parametrach zaznaczonych w tabeli.

Zastosowanie desek z fabrycznie ściętą krawędzią, tzw. fazą, również  rozwiązuje ten problem. W tym przypadku szczelina występuje przez cały czas użytkowania podłogi i maskuje sezonowe zmiany szerokości.